CÁCH HỌC TỐT MÔN NGỮ VĂN THEO CHƯƠNG TRÌNH MỚI, THI VÀO 10 & THPTQG

Năm nay, chính thức kỳ thi vào 10 & THPTQG đều đổi mới, với hình thức thi môn Ngữ Văn không có trong sách giáo khoa. Điều này, không chỉ khiến thầy cô, nhà trường mà mỗi học sinh và bố mẹ đều hoang mang.  Vậy có chiến lược học hay cách học môn Ngữ Văn chương trình mới hiệu quả.

1. Mở rộng sách giáo khoa

Theo như đề minh họa của thành phố Hà Nội với đề thi vào 10 & BGDĐT đề thi THPTQG năm 2025, thì chương trình mới sẽ không thi kiến thức đã học trong SGK. Tuy nhiên, SGK chính là nền tảng cơ bản để học sinh và giáo viên xây dựng năng lực để tự tin dành điểm số tốt trước khi bước vào các kỳ thi. ( điều này cũng rất cần thiết cho các bạn học lớp dưới).

Đề thi minh họa môn Ngữ Văn vào 10.

                             Đề thi minh họa môn Ngữ Văn kỳ thi THPTQG 2025.

Thay vì chỉ tập trung phân tích các tác phẩm, các con cần nắm rất rõ hoàn cảnh lịch sử ra đời tác phẩm, cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của tác giả, phong cách tác giả và các nội dung sáng tác. Từ đó thấu hiểu được "con người tác giả" "tính cách của người nghệ sĩ". Đó là cách duy nhất để các em hiểu được bất cứ đề bài nào về một văn bản bất kỳ của người sáng tác đó. Thậm chí, nếu đề không vào tác giả đó thì các em cũng sẽ tự tin phân tích một văn bản mới nào của một tác giả cùng thời, trong một giai đoạn lịch sử.

Ví dụ: Văn học hiện đại có 2 giai đoạn kháng chiến.

• Giai đoạn kháng chiến chống Pháp.

+ Trước cách mạng tháng Tám: Nam Cao, Ngô Tất Tố, Thế Lữ, Xuân Diệu, Tố Hữu... với nhiều tác phẩm riêng nhưng đều tố cáo xã hội thực dân nửa phong kiến, thể hiện sự bế tắc trước thời cuộc, số phận nghèo đói và cùng cực đến tận cùng của con người đặc biệt là người nông dân nghèo, sự bế tắc của tri thức muốn đóng góp sức mình cho đất  nước.... Vậy là khi biết được tác phẩm trong đề thuộc thời kỳ này ( thông qua chú thích đề bài), học sinh sẽ nhanh chóng bám được các điểm chính để phán đoán chính xác nội dung chính.

+ Sau cách mạng tháng Tám: Tố Hữu, Thế Lữ, Huy Cận, Nguyễn Tuân, Tô Hoài... thường sẽ tập trung ca ngợi cách mạng, ca ngợi Đảng, ca ngợi tài năng và phẩm chất của người lao động Việt Nam. Trải qua hơn 80 năm đô hộ của Pháp, lần đầu tiên con người Việt Nam được làm chủ đất nước, các tác giả tin tưởng về sức mạnh và tình yêu lao động sẽ giúp họ xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội miền Bắc, giải phóng mình ra khỏi ách thống trị của các thế lực giam hãm họ. 

• Giai đoạn kháng chiến chống Mỹ

Một số tên tuổi phổ biến như: Phạm Tiến Duật, Lê Minh Khuê, Nguyễn Quang Sáng, Ma Văn Kháng... Văn học thời kỳ này chú trọng đến việc miêu tả tội ác của giặc Mỹ, những mất mát đau thương không tưởng của nhân dân miền Nam Việt Nam, tinh thần đấu tranh quả cảm và khát vọng tự do, niềm tin về chiến thắng vĩ đại của dân tộc. Nhiều nhân vật lịch sử được miêu tả rất cảm động như chị Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Trỗi... vừa mang trong mình vẻ đẹp của lòng yêu nước, ý chí đấu tranh kiên cường, quyết liệt không chịu khuất phục trước kẻ thù..

2. Học tất cả các tác giả & tác phẩm cả 3 bộ sách

Hiện tại cùng một khối lớp, các bạn học sinh trên toàn quốc sẽ học 3 bộ sách Ngữ Văn khác nhau: Cánh diều, Chân trời sáng tạo, Kết nối tri thức. Nhưng thực tế, đề thi vào 10 hay thi THPTQG đề lại không vào các văn bản và tác giả ở một bộ sách cố định. Bởi vậy, khối lượng học của học sinh sẽ học nhiều hơn, bao quát cả 3 bộ sách để có cơ hội hiểu biết về nhiều tác giả. Về nhiều thể loại văn học, các xu hướng chủ đạo, nội dung cốt yếu để nắm được các điểm trọng tâm dùng làm hành trang cho việc thi sau này.

3.  Luyện thật nhiều tác phẩm và đề thi.

Dựa trên những hiểu biết về các tác giả đã được học trong khối lớp đó, hoặc với kỳ thi THPTQG là cả lớp 10, 11, 12... giáo viên và học sinh có thể thực hành từng bài học bằng việc phân tích một tác phẩm khác của tác giả đã học, làm các đề thi dạng mới để đánh giá về sự hiểu và khắc phục những điểm chưa hiểu của bản thân. Từ đó, làm căn cứ cho việc học hiệu quả. 

Chiến lược ôn thi đó sẽ hiệu quả hơn khi chính học sinh được truyền cảm hứng, hoặc có ý thức tự học, không ngừng rèn luyện, hoặc được dẫn dắt bởi giáo viên dạy tốt. Tôi có các tài liệu ôn thi và trực tiếp hỗ trợ các bạn ôn thi môn Ngữ Văn chương trình mới hiệu quả: 0363.452.154. Các bạn có thể tìm hiểu thêm về các cộng đồng chia sẻ về môn Ngữ Văn của tôi TẠI ĐÂY.